Aby poprawnie wywietla stron , musisz mie zainstalowany adobe Flash.

Get Adobe Flash player

Uprawa maku

dr Henryk Woś

Wymagania glebowe:

Mak ma dość duże wymagania glebowe. Pod uprawę maku odpowiednie są gleby żyzne, próchniczne,  średnio ciężkie, o odczynie obojętnym do słabo zasadowego, znajdujące się bardzo dobrej kulturze. Najbardziej przydatne są gleby kompleksów pszennego bardzo dobrego, pszennego dobrego i żytniego bardzo dobrego.

Przedplon:

Najlepszymi przedplonami dla maku są rośliny dobrze odchwaszczające pole, do których przede wszystkim należą: burak cukrowy lub pastewny na oborniku, kukurydza, rzepak, rośliny strączkowe. Nie powinno się uprawiać maku po ziemniakach, ze względu na występujące po nich zaburzenia kiełkowania nasion i gorsze wschody. Możliwymi przedplonami dla maku są rośliny motylkowe i nie zachwaszczone zboża,  np. pszenica ozima.

Nawożenie:

Uprawę maku zaleca się w drugim lub trzecim roku po zastosowaniu pełnej dawki obornika. Nawożenie fosforowo – potasowe najlepiej jest zastosować jesienią pod orkę zimową, albo wiosną pod kultywator lecz nie później niż dwa tygodnie przed wysiewem maku w zależności od przedplonu od 30 – 80 kg P2O5 oraz od 60 – 100 K2O. Bardzo istotne jest dostarczenie odpowiedniej ilości boru od 0,5 do 1 kg B/ha.

Nawożenie azotem stosuje się przedsiewnie pod agregat uprawowy w postaci nawozów amonowych w ilości 20 – 40 kg N/ha oraz jednorazowo po przerywce roślin maku w ilości 40 – 50 kg N/ha w postaci nawozów saletrzanych lub dzieląc je na dwie mniejsze części i stosując 20 – 30 kg N/ha po przerywce i  20 kg N/ha bezpośrednio przed zakryciem międzyrzędzi.

Siew:

Termin siewu – początek siewu zbóż jarych ( na glebach lżejszych należy go siać tuż po owsie i pszenicy, na glebach zwięźlejszych i zimnych siew przeprowadzić 10-14 dni później, w ogrzaną glebę). W celu uzyskania optymalnego zagęszczenia roślin maku na polu wysiewa się od 0,7 do 1,5 kg nasion na hektar co daje zagęszczenie od 25 do 45 roślin na m2. Zbyt mała liczba roślin sprzyja większemu rozgałęzieniu się roślin, co powoduje nierównomierność dojrzewania i prowadzi do strat przy zbiorze. Zbyt duża liczba roślin powoduje wytworzenie drobnych makówek i słabe ich wypełnienie nasionami.

Pielęgnacja:

Polega ona na 1 – 3 krotnym wzruszeniu gleby w międzyrzędziach i ma na celu niszczenie chwastów, zapobieganie zaskorupianiu i zatrzymanie wilgoci w glebie. Chemiczne zwalczanie chwastów dwuliściennych i jednorocznych jednoliściennych należy przeprowadzić, gdy chwasty znajdują się w fazie do 4 liści, a mak w fazie 4 – 6 liści. Zabieg musi być wykonany mieszaniną środków po 3 – 5 pogodnych dniach, gdy na liściach maku wytworzy się ochronna warstewka wosku, która zabezpiecza rośliny przed uszkodzeniami wywołanymi przez środki chwastobójcze.

Mak porażany jest przez wiele patogenów powodujące choroby bakteryjne, grzybowe i wirusowe. Środkami zapobiegawczymi i przeciwdziałającymi występowaniu chorób na roślinach maku jest przede wszystkim poprawna agrotechnika, t.j.:

- stosowanie głębokiej orki przedzimowej,

- przestrzeganie odpowiedniego zmianowania,

- unikanie nadmiernego zagęszczenia roślin.

- stosowanie 3 – 5 letnich przerw a uprawie maku na danym polu.

Ponadto w okresie wegetacji należy zwalczać owady przenoszące sprawców chorób i niszczyć szczególnie te chwasty, które są porażone przez te same choroby

i odwiedzane przez te same szkodniki. Należy również starannie usuwać wszelkie źródła infekcji z pola podczas trwania wegetacji.

Szkodniki maku: Tuszel makowiec, Mszyca trzmielinowo-burakowa, Chowacz makówkowiec, Pryszczarek makówkowiak, Pawężnik makow, Zmienik dwukropek.

Chorby maku: bakterioza łodyg maku, plamistość bakteryjna, czarna zgorzel maku, czarna plamistość maku, mączniak rzekomy maku, czerń maku, głownia liściowa maku, mączniak właściwy, szara pleśń, zgnilizna twardzikowa maku, fuzarioza maku,

żółtaczka maku, mozaika maku.

Zbiór:

Można zbierać odpowiednia adoptowanym kombajnem zbożowym pod warunkiem, że łan nie jest zachwaszczony i nie wylegnięty.

Czyszczenie oraz przechowywanie nasion:

Po mechanicznym zbiorze i omłocie, nasiona maku bywają zanieczyszczone makowinami, resztkami roślin, nasionami chwastów. Świeżo omłócone nasiona wykazują zwykle od 12 do 50 % wilgotności, dlatego zebrany plon wymaga natychmiastowego wstępnego czyszczenia i dosuszania, aby zanieczyszczona i zawilgocona masa nasion nie pleśniała i nie uległa zepsuciu.

Niedostatecznie wysuszone nasiona bardzo szybko tracą wartość handlową i konsumpcyjną. Nasiona maku są bardzo wrażliwe na złe warunki przechowywania. Okresowe, bardzo krótkie w czasie,  składowanie nie dosuszonych nasion maku dopuszczalne jest w bardzo cienkiej warstwie i wymaga bardzo częstego szuflowania.  W celu dłuższego przechowywania, nasiona muszą być suche, o wilgotności nie większej niż 5 – 6 % i w tym celu wymagają odpowiednio przygotowanych pomieszczeń. Wilgotność składowanych makowin nie powinna przekraczać 14 %.

© hr-strzelce.pl 2010 Wszelkie prawa zastrzeżone | realizacja: dwiestrony.pl